Tiếng Việt
English
Korean
Chinese
.png)
.png)
.png)
1. Quy định về xử phạt vi phạm lập hồ sơ, hưởng chế độ BHXH, BHTN từ ngày 10/9/2026
Từ ngày 10/9/2026, các hành vi vi phạm quy định về lập hồ sơ và hưởng chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) được xử lý theo quy định tại Điều 47 Nghị định 283/2026/NĐ-CP.
Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, người lao động và người sử dụng lao động có thể bị phạt tiền. Ngoài ra, người vi phạm còn có thể phải hoàn trả các khoản tiền BHXH, trợ cấp thất nghiệp hoặc tiền hỗ trợ đã nhận không đúng quy định.
Các hành vi cần lưu ý bao gồm kê khai không đúng sự thật về việc đóng, hưởng BHXH, BHTN; làm giả hồ sơ; cố ý làm sai lệch thông tin, tài liệu trong hồ sơ hưởng chế độ và không lập hoặc không nộp hồ sơ đúng thời hạn.
.png)
2. Người lao động kê khai sai thông tin hưởng BHXH, BHTN bị phạt bao nhiêu?
Theo khoản 1 Điều 47 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, người lao động có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng nếu thực hiện một trong các hành vi sau mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự:
-
Kê khai không đúng sự thật hoặc sửa chữa, tẩy xóa làm sai sự thật những nội dung liên quan đến việc đóng, hưởng BHXH, BHTN.
-
Không thông báo với tổ chức dịch vụ việc làm công theo quy định khi đã có việc làm trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp.
-
Đang hưởng trợ cấp thất nghiệp nhưng không thông báo theo quy định khi có việc làm, thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân, dân quân thường trực, hưởng lương hưu hằng tháng hoặc đi học tập có thời hạn trên 12 tháng.
Ví dụ: Người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp nhưng đã ký hợp đồng và đi làm tại doanh nghiệp mới. Người này không thông báo tình trạng có việc làm với tổ chức dịch vụ việc làm công theo quy định. Nếu hành vi đáp ứng điều kiện xử phạt tại khoản 1 Điều 47 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, người lao động có thể bị phạt từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.
Người lao động cần chủ động cập nhật thông tin và thông báo đầy đủ khi có thay đổi ảnh hưởng đến quyền hưởng chế độ, tránh phát sinh khoản tiền phải hoàn trả và các hậu quả pháp lý khác.
3. Mức phạt đối với hành vi làm giả, gian lận hồ sơ hưởng BHXH, BHTN
Theo khoản 2 Điều 47 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, người sử dụng lao động có hành vi làm giả hồ sơ hưởng BHXH, BHTN hoặc cố ý làm sai lệch thông tin, tài liệu trong hồ sơ nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với mỗi hồ sơ vi phạm, nhưng tổng mức phạt tối đa không quá 75.000.000 đồng.
.png)
Quy định này áp dụng đối với các hành vi:
-
Làm giả hồ sơ hưởng BHXH, BHTN nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
-
Cố ý làm sai lệch thông tin, tài liệu trong hồ sơ hưởng BHXH, BHTN nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ví dụ: Doanh nghiệp cố ý chỉnh sửa thông tin trong hồ sơ của người lao động nhằm giúp người lao động hưởng chế độ BHXH không đúng quy định. Nếu hành vi thuộc trường hợp tại khoản 2 Điều 47, doanh nghiệp có thể bị phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng cho mỗi hồ sơ vi phạm, trong giới hạn tối đa 75.000.000 đồng.
Cần lưu ý, nếu hành vi có dấu hiệu cấu thành tội phạm thì việc xử lý không chỉ dừng lại ở xử phạt vi phạm hành chính mà còn phải xem xét theo quy định pháp luật hình sự có liên quan.
4. Không lập hoặc nộp hồ sơ BHXH đúng thời hạn bị xử phạt thế nào?
Theo khoản 3 Điều 47 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, người sử dụng lao động có thể bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng đối với mỗi người lao động vi phạm, nhưng tổng mức phạt tối đa không quá 75.000.000 đồng, nếu không thực hiện đúng nghĩa vụ lập danh sách, lập hồ sơ hoặc nộp hồ sơ đúng thời hạn theo quy định.
Các nghĩa vụ này được dẫn chiếu tại những điều khoản tương ứng của Luật BHXH 2024 và Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, bao gồm:
-
Khoản 2 Điều 48, khoản 1 Điều 49, khoản 1 Điều 62, khoản 1 Điều 63, khoản 1 Điều 79 và khoản 2 Điều 91 Luật BHXH 2024.
-
Khoản 1 Điều 59 và khoản 1 Điều 60 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015.
Ví dụ: Công ty A có 10 người lao động thuộc diện phải lập hồ sơ giải quyết chế độ nhưng không thực hiện đúng thời hạn theo quy định. Nếu cơ quan có thẩm quyền xác định công ty vi phạm đối với cả 10 người lao động, mức phạt được xác định theo số người vi phạm và giới hạn tối đa quy định tại khoản 3 Điều 47 Nghị định 283/2026/NĐ-CP.
Do đó, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình theo dõi thời hạn giải quyết hồ sơ, phân công rõ trách nhiệm cho bộ phận nhân sự và kế toán, đồng thời lưu trữ đầy đủ tài liệu chứng minh việc đã thực hiện thủ tục.
5. Có phải hoàn trả tiền BHXH, trợ cấp thất nghiệp đã nhận sai quy định không?
Có. Ngoài hình thức phạt tiền, người vi phạm còn có thể phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả.
Theo quy định tại khoản 4 Điều 47 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, người vi phạm thuộc trường hợp được quy định tại khoản 1 và khoản 2 điều này bị buộc nộp lại cho cơ quan BHXH các khoản tiền đã nhận do thực hiện hành vi vi phạm, bao gồm:
-
Tiền BHXH.
-
Tiền trợ cấp thất nghiệp.
-
Tiền hỗ trợ người lao động tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề.
-
Tiền hỗ trợ người sử dụng lao động đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho người lao động.
Ví dụ: Người lao động kê khai sai thông tin để nhận trợ cấp thất nghiệp mà không đủ điều kiện hưởng. Nếu hành vi thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 47, ngoài việc có thể bị phạt tiền, người lao động còn phải nộp lại khoản tiền đã nhận theo quy định.
Như vậy, việc vi phạm có thể dẫn đến hai hậu quả đồng thời: bị xử phạt hành chính và phải hoàn trả khoản tiền đã nhận không đúng quy định.
.png)
6. Mức phạt đối với tổ chức có giống mức phạt đối với cá nhân không?
Không. Cần phân biệt mức phạt áp dụng cho cá nhân và tổ chức.
Theo quy định tại Điều 7 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân đối với cùng hành vi vi phạm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Ví dụ, nếu mức phạt áp dụng cho cá nhân đối với một hành vi là 2.000.000 đồng thì mức phạt tương ứng đối với tổ chức có thể là 4.000.000 đồng.
Tuy nhiên, khi xác định mức phạt cụ thể cần đối chiếu đúng chủ thể vi phạm, hành vi, số lượng hồ sơ hoặc người lao động liên quan, cũng như mức phạt tối đa được quy định tại điều khoản tương ứng.
7. Doanh nghiệp và người lao động cần lưu ý gì?
Để hạn chế rủi ro khi lập hồ sơ và giải quyết chế độ BHXH, BHTN, các bên cần lưu ý:
Đối với người lao động:
-
Kê khai thông tin trung thực, đầy đủ.
-
Không tự ý sửa chữa, tẩy xóa tài liệu liên quan đến việc đóng và hưởng bảo hiểm.
-
Thông báo kịp thời khi có việc làm hoặc phát sinh trường hợp ảnh hưởng đến việc hưởng trợ cấp thất nghiệp.
-
Kiểm tra điều kiện hưởng chế độ trước khi nộp hồ sơ.
Đối với doanh nghiệp:
-
Lập danh sách và hồ sơ đúng thời hạn.
-
Kiểm tra tính chính xác, hợp pháp của tài liệu trong hồ sơ hưởng chế độ.
-
Không làm giả hoặc cố ý sửa đổi thông tin nhằm giúp cá nhân hưởng chế độ trái quy định.
-
Phân công trách nhiệm rõ ràng cho bộ phận nhân sự, kế toán và người có thẩm quyền ký hồ sơ.
-
Lưu trữ hồ sơ, chứng từ để phục vụ việc đối chiếu khi cần thiết.
.png)
Kết luận
Từ ngày 10/9/2026, theo Điều 47 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, các hành vi vi phạm quy định về lập hồ sơ, hưởng chế độ BHXH, BHTN có thể bị xử phạt với mức tiền khác nhau tùy từng hành vi và chủ thể vi phạm.
Đáng chú ý, hành vi gian lận hoặc làm giả hồ sơ có thể bị phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với mỗi hồ sơ, trong giới hạn tối đa 75.000.000 đồng theo quy định áp dụng cho người sử dụng lao động; hành vi không lập hoặc nộp hồ sơ đúng hạn có thể bị phạt từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng đối với mỗi người lao động vi phạm, cũng trong giới hạn tối đa theo luật định.
Bên cạnh đó, người vi phạm có thể phải hoàn trả khoản tiền đã nhận không đúng quy định. Vì vậy, người lao động và doanh nghiệp cần chủ động rà soát hồ sơ, thực hiện đúng thời hạn và bảo đảm tính trung thực của thông tin kê khai.
Quốc Luật hỗ trợ tư vấn các vấn đề pháp lý liên quan đến lao động, bảo hiểm xã hội và tuân thủ quy định pháp luật trong hoạt động doanh nghiệp. Liên hệ để được hướng dẫn theo tình huống cụ thể.
Hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được cung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp và hoàn hảo nhất!
.png)
.png)
-2.png)
-1.png)
.png)
-1.png)
.png)
.png)
-1.png)
.png)
.png)
.png)
-1.png)
-3.png)
