Nhiều doanh nghiệp cho rằng chỉ khi khách hàng thanh toán tiền thì mới phát sinh doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Tuy nhiên, quy định pháp luật hiện hành xác định doanh thu tính thuế không phụ thuộc vào việc đã thu được tiền hay chưa.
Doanh thu chưa thu được tiền có phải chịu thuế TNDN?
Theo khoản 1 Điều 8 Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định:
Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế TNDN là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ kể cả trợ giá, phụ thu, phụ trội mà doanh nghiệp được hưởng, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền.
Như vậy, doanh thu chưa thu được tiền thực tế vẫn được xác định là doanh thu để tính thu nhập chịu thuế TNDN theo quy định.
Lưu ý:
Đối với doanh nghiệp kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ thuế thì doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp là doanh thu không có thuế giá trị gia tăng;
Đối với doanh nghiệp kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp trên giá trị gia tăng thì doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp bao gồm cả thuế giá trị gia tăng.
.png)
Thời điểm xác định doanh thu tính thuế TNDN
Thời điểm xác định doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) được hướng dẫn tại Điều 5 Thông tư 20/2026/TT-BTC cụ thể như sau:
Thời điểm xác định doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp trong một số trường hợp quy định tại điểm c khoản 2 Điều 8 và khoản 3 Điều 12 Nghị định 320/2025/NĐ-CP:
(1) Thời điểm xác định doanh thu tính thuế TNDN trong một số trường hợp đối với doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam như sau:
- Đối với hàng hóa xuất khẩu, thời điểm xác định doanh thu tính thuế TNDN là ngày chuyển giao quyền sở hữu theo hợp đồng xuất khẩu hàng hóa.
+ Trường hợp không xác định được thời điểm chuyển giao quyền sở hữu thì thời điểm xác định doanh thu tính thuế TNDN được căn cứ theo quy định về cơ sở xác định hàng hóa xuất khẩu của pháp luật về hải quan;
- Đối với hoạt động vận tải hàng không, thời điểm xác định doanh thu tính thuế TNDN là thời điểm hoàn thành việc cung ứng dịch vụ vận chuyển cho người mua;
- Đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt (bao gồm cả đóng tàu), thời điểm xác định doanh thu tính thuế TNDN là thời điểm nghiệm thu công trình, hạng mục công trình, khối lượng xây dựng, lắp đặt, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền;
- Đối với hoạt động cung cấp điện, nước, thời điểm xác định doanh thu tính thuế TNDN là ngày xác nhận chỉ số công tơ điện, nước được ghi trên hóa đơn tính tiền điện, tiền nước.
(2) Thời điểm xác định doanh thu tính thuế TNDN trong một số trường hợp đối với doanh nghiệp nước ngoài như sau:
- Đối với hoạt động chuyển nhượng vốn, thời điểm xác định doanh thu tính thuế TNDN là thời điểm hợp đồng chuyển nhượng vốn ban đầu có hiệu lực theo quy định;
- Đối với chuyển nhượng chứng khoán, chứng chỉ tiền gửi, thời điểm xác định doanh thu tính thuế TNDN là thời điểm chuyển nhượng;
- Đối với chuyển nhượng chứng khoán phái sinh là hợp đồng tương lai, thời điểm xác định doanh thu tính thuế TNDN là thời điểm khớp lệnh mua, bán hợp đồng tương lai của nhà đầu tư trên hệ thống giao dịch của Sở Giao dịch chứng khoán hoặc thời điểm hợp đồng tương lai đáo hạn.
.png)
Ví dụ 1: Bán hàng trả chậm
Công ty A bán lô hàng trị giá 500 triệu đồng cho Công ty B.
- Ngày 10/06/2026: Giao hàng và xuất hóa đơn.
- Theo hợp đồng, khách hàng thanh toán sau 90 ngày.
Mặc dù đến tháng 9/2026 doanh nghiệp mới nhận được tiền nhưng doanh thu tính thuế TNDN phải được ghi nhận từ tháng 6/2026 vì quyền sở hữu hàng hóa đã được chuyển giao cho bên mua.
Ví dụ 2: Khách hàng chưa thanh toán công nợ
Công ty X hoàn thành hợp đồng cung cấp thiết bị trị giá 1 tỷ đồng vào tháng 3/2026 và có biên bản nghiệm thu đầy đủ.
Đến cuối năm 2026 khách hàng vẫn chưa thanh toán.
Trong trường hợp này, khoản doanh thu 1 tỷ đồng vẫn phải kê khai để xác định thu nhập chịu thuế TNDN. Khoản tiền chưa thu được sẽ được theo dõi là công nợ phải thu của khách hàng.
Doanh nghiệp cần lưu ý gì?
- Không nhầm lẫn giữa doanh thu kế toán, doanh thu tính thuế và dòng tiền thực nhận.
- Doanh thu tính thuế TNDN được ghi nhận theo thời điểm phát sinh giao dịch, không căn cứ vào thời điểm thu tiền.
- Theo dõi công nợ khách hàng thường xuyên để hạn chế rủi ro nợ xấu.
- Trường hợp khoản nợ khó đòi đáp ứng điều kiện theo quy định, doanh nghiệp có thể xem xét trích lập dự phòng để được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
.png)
Kết luận
Theo quy định tại Điều 5 Thông tư 78/2014/TT-BTC, doanh thu để tính thu nhập chịu thuế TNDN là toàn bộ khoản doanh thu doanh nghiệp được hưởng, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền. Vì vậy, việc khách hàng chưa thanh toán không làm thay đổi nghĩa vụ kê khai doanh thu và xác định thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp.

Hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được cung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp và hoàn hảo nhất!
Tiếng Việt
English
Korean
Chinese
.png)



.png)



















